.png)
“Ndaloni manovrën!” Nëse nuk do të ishin pilotët “EasyJet”, “Boeing 787” i “United Airlines”, do të kishte zbarkuar i bindur se ishte në pistën e duhur. Por gjithashtu do të kishte përfunduar i përplasur kundër “Airbus A320” britanik ‘low cost’, duke shkaktuar kështu një katastrofë ajrore të përmasave të mëdha.
Tragjedia që rrezikoi të ndodhë për disa sekonda, daton në 20 korrik 2020 në aeroportin e Parisit “Charles de Gaulle”, por u zbulua vetëm kohët e fundit në raportin e publikuar nga “Bureau d’enquêtes et d’analyses pour la sécurité de aviation civile” ( Bea), agjencia franceze që heton aksidentet ajrore.
Një dokument me 14 faqe, që tregon se si gabimi i komunikimit i kontrollorit të fluturimit, por edhe një përgjigje e gabuar nga kabina e fluturimit, mund të kishte vrarë të gjithë ose gati 228 persona në bord.
Ndryshimi i vendndodhjes
Në mëngjesin e 20 korrikut, uljet në “Charles de Gaulle” – një nga nyjet më të rëndësishme në botë – janë planifikuar në pistën 9 në të majtë, ngritjet në 9 në të djathtë. Ishte një ditë e ngarkuar, pas javësh qetësie për shkak të koronavirusit: vera më në fund ka filluar. Por nuk është as një datë me vëllimet parapandemike. Në kullën e kontrollit, pozicioni veri-perëndim – nga e cila pista 9 mund të vërehet më mirë – megjithatë, nuk funksionon. Pra, kontrollori duhet të lëvizë në tryezën veri-lindore, e cila ka një pamje më të mirë të pistës 27, domethënë skajit tjetër të pistës 9.
Situata në pistë
Në orën 07:16, fluturimi 57 i “United Airlines” – i cili u nis një ditë më parë nga “New York-Newark” me 73 persona, 61 prej të cilëve pasagjerë – po i afrohet aeroportit të Parisit. Para tij, 7.4 kilometra larg, është një “Boeing 787” i “Air France”, i cili, megjithatë, për shkak të një problemi teknik të paspecifikuar, kërkon leje për të zbritur në pistën 9 në të djathtë, që është më e gjatë dhe për këtë arsye më e sigurt.
Në atë moment, “Airbus A320” i “EasyJet” me 155 individë, po shkon në të njëjtën pistë për në Malaga, Spanjë: ai pret që “Air France” të zbresë, për t’u ngritur më pas në të njëjtën shirit asfalti.
Komunikimi i gabuar
Në atë moment, sipas rindërtimit të ngjarjes nga hetuesit francezë, situata është kjo: dy aeroplanë, sapo u ulën në pistën e majtë 9, po presin të afrohen te terminali, sepse duhet të kalojnë në 9-ën në të djathtë, ku po zbarkon fluturimi i “Air France”.
Dy avionë të tjerë – përfshirë “Airbus-in e EasyJet” – janë parkuar në kryqëzimin e pikës D5 me të djathtën 9, gjithashtu duke pritur uljen e fluturimit të “Air France”.
Pastaj vijon fillimi i zinxhirit të ngjarjeve nën hetim. “Fluturimi i United 57, ju jeni i autorizuar të uleni në pistën 9 djathtas”, i thotë kontrollori i “Boeing 787” në orën 7:16:48.
Në fakt ky është një gabim, ai duhet të kishte thënë 9 majtas. Por askush nuk e vëren atë. “E kuptova, autorizohem për të zbritur në të djathtën 9, atëherë do të reshtohemi në pistën 9 në të djathtë”, konfirmon një nga pilotët nëntë sekonda më vonë.
Termi “i gabuar”
Përsëritja e pistës nga drejtuesit, nuk është vetëm një procedurë standarde. Përdoret gjithashtu për të bërë ndonjë korrigjim në rast komunikimi të dhënë ose keqkuptuar. Në bordin e “Boeing 787 të United”, me pak fjalë, ata po presin korrigjimin nga kontrollori i fluturimit. Korrigjim që nuk bëhet. Gjithashtu sepse, sipas manualeve, piloti duhet të kishte thënë “Unë konfirmoj” gjë që nuk “kuptohet” (përdoret shpesh në SHBA).
Dhe kështu, fluturimi nga “New York-Newark”, lëviz për të zbritur në pistën e komunikuar. Në orën 7:17:26, autopiloti është me aftësi të kufizuara, manovrat e uljes shkojnë drejtpërdrejt. Në të njëjtën kohë, kontrollori autorizon “EasyJet” të shkojë në pistën 9 në të djathtë për ngritje.
Urdhër
Pilotët e britanikes “low cost”, kontrollojnë pozicionin e fluturimit “United”. Nga sa duket, ata po zbresin në pistën 9 në të majtë. Por, pak para se të shkojnë në 9-ën të duhur, ata kontrollojnë përsëri Boeing-un amerikan dhe aty kuptojnë se në të vërtetë, ai po zbret në pistën e tyre. “Kulla, ka trafik në zbritje në të djathtën e 9-ës,”, thonë ata nga kabina e “EasyJet” në orën 7:18:10 të mëngjesit.
Fluturimi i “United” është në një lartësi prej 82 metrash dhe pak më shumë se një kilometër nga pragu i uljes. Katër sekonda më vonë – kur Boeing është në 61 metra lartësi dhe 778 metra nga pragu – ndizet alarmi.
“Shko rreth pistës 9 djathtas, shko rreth”, thonë pilotët e “EasyJet” në fluturimin e “United”. Është një kërkesë për të shkuar rrotull, domethënë të kthehet përsëri dhe të përpiqet të zbresë me një tentativë tjetër.
Alarmi “Rimcas”
Në orën 7:18:15 të mëngjesit – kur Boeing është 55 metra mbi nivelin e detit dhe 630 metra nga pika e uljes – dritat LED të pistës 9 në të djathtë, do të ndizen të kuqe për të paralajmëruar rrezikun e një aksidenti për shkak të pranisë të një avioni në pistë.
Nga kulla e kontrollit, ata konfirmojnë “urdhrin” e “EasyJet” dhe “Boeing 787” fuqizon motorët për të fituar lartësi në orën 7:18:19 të mëngjesit.
Në tokë, alarmi i “Rimcas” (sistemi i monitorimit të inkursionit të pistës dhe shmangia e përplasjes), pajisje e pranishme në aeroporte për të shmangur përplasjet, gjithashtu ndizet. Katër sekonda më vonë, avioni prek distancën e tij minimale nga toka – 24 metra – dhe më pas rifiton lartësinë.
Boeing zbarkon njëzet minuta më vonë, fluturimi “EasyJet”, nis pa probleme pesë minuta më vonë.
Por nëse pilotët e avionit “low cost” nuk do të kishin kontrolluar për herë të fundit, 20 korriku i një viti më parë, mund të ishte kthyer në ditën e zezë të qiejve europianë.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje