.png)
Nancy Pelosi zbarkoi në Tajvan të martën mbrëma në vizitën e nivelit më të lartë nga një zyrtar amerikan për dekada, duke sfiduar kërcënimet kineze për një përgjigje ushtarake.
Udhëtimi i kryetares së Dhomës së Përfaqësuesve në Kongresin e SHBA-së është një test se sa larg do të shkojë Pekini për të penguar mbështetjen e huaj për Tajvanin, por edhe për vetë të ardhmen e marrëdhënieve me SHBA.
Pelosi është zyrtari më i lartë i SHBA-së që viziton Tajvanin gjatë kohës që është në detyrë që nga Newt Gingrich, një nga paraardhësit e saj si Kryetar, në vitin 1997. Pekini pretendon Tajvanin si pjesë të territorit të tij sovran dhe ka paralajmëruar vazhdimisht se Ushtria Çlirimtare Popullore (PLA) “nuk do të rrinte duarkryq” nëse Pelosi do të guxonte ta vizitonte.
Përpara uljes së Pelosit të martën, PLA organizoi manovra ajrore dhe detare në Detin e Kinës Jugore dhe ngushticën e Tajvanit, si dhe një varg stërvitjesh ushtarake në zona të tjera bregdetare.
Avioni i forcave ajrore amerikane që transportonte Pelosin dhe delegacionin e saj nuk fluturoi drejtpërdrejt nga ndalesa e saj e mëparshme e Kuala Lumpurit për në Taipei, duke bërë një devijim të gjerë përmes Borneos dhe Filipineve.
Meia Nouwens, një eksperte ushtarake në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike, tha se ushtria amerikane mund të ishte larguar nga qiejt mbi Detin e Kinës Jugore – të cilën Kina pretendon dhe e ka militarizuar gjithnjë e më shumë, ku ushtria ka filluar dislokimin raketa në ishujt artificialë që mund të paraqesin rrezik për avionin.
Disa orë përpara se Pelosi të mbërrinte, ministri i jashtëm kinez Wang Yi akuzoi SHBA-në për nxitjen e tensioneve dhe devijim nga politika “Një Kinë”, sipas së cilës ajo pranon pikëpamjen e Pekinit se Tajvani është pjesë e Kinës.
Duke sugjeruar se udhëtimi tregoi “fytyrën e SHBA-së si një nxitëse tensionesh për botën”, ai e përshkroi Uashingtonin si “shkatërruesin më të madh të paqes sot”.
Ndërsa Kina ka kërcënuar të pushtojë nëse Taipei refuzon pafundësisht të nënshtrohet nën kontrollin e saj, disa ekspertë ushtarakë argumentojnë se qëndrimi ushtarak i Pekinit synon të dekurajojë angazhimin SHBA-Tajvan në vend që të lidhet me planet e afërta të pushtimit. Ata thonë se Kina dhe SHBA janë të vendosura për të shmangur një përshkallëzim.
Pelosi fluturoi në Tajvan pavarësisht kundërshtimeve të Shtëpisë së Bardhë, e cila tha se vizita e saj do të rriste në mënyrë të panevojshme tensionet me Pekinin që tashmë janë jashtëzakonisht të larta.
Në publik, zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë theksojnë se Pelosi ka të drejtë të vendosë vetë udhëtimin e saj, pasi Kongresi është një degë e pavarur e qeverisë amerikane. Por, Presidenti Joe Biden kishte dërguar disa zyrtarë të lartë, përfshirë këshilltarin e sigurisë kombëtare Jake Sullivan, në javët e fundit për t’u përpjekur ta bindte atë të mos udhëtonte në Tajvan duke paraqitur rreziqet e një vizite të mundshme.
Biden gjithashtu tha kohët e fundit se ushtria amerikane nuk mendonte se vizita ishte një ide e mirë, megjithëse zyrtarët e mbrojtjes kanë thënë se gjenerali Mark Milley, shef i Shtabit parashtroi vetëm skenarët që mund të dalin rreth vizitës së saj dhe rreziqet që do të kishte udhëtimi i saj.
Përpara zbarkimit të saj në Taipei, Sekretari i Shtetit Antony Blinken të hënën paralajmëroi Kinën që të mos përfshihej në asnjë aktivitet shkallëzues në përgjigje të vizitës së Pelosit.
Shtëpia e Bardhë tha se kishte shenja se Kina po përgatiste një përgjigje ushtarake që mund të përfshinte lëshimin e raketave në ngushticën e Tajvanit për herë të parë që nga kriza e fundit e madhe e Tajvanit në 1995-96.
Por, pavarësisht sugjerimeve të mëparshme nga analistë se Pelosi mund ta mbajë ndalesën të shkurtër dhe të ulët për të shmangur më tej ndezjen e tensionit me Kinën, ajo po kalon natën dhe një program i plotë është përgatitur për të mërkurën.
Në mëngjes, Pelosi do të vizitojë parlamentin e Tajvanit dhe më pas do të takohet me Presidentin Tsai Ing-Wen, e ndjekur nga një drekë në një restorant në Taipei, në rezidencën e epokës koloniale japoneze ku Ministria e Jashtme trajton personalitetet e larta dhe një vizitë në një memorial të të drejtave të njeriut.
Kjo do t’i jepte vizitës së saj një profil më të lartë se ai i Gingrich, i cili qëndroi vetëm disa orë 25 vjet më parë.
“Kinezët gjithmonë kërkojnë të minojnë precedentin, por ne duhet të zmbrapsim dhe mbrojmë precedentin në mënyrë që të mos shtrydhet më tej hapësira jonë ndërkombëtare,” tha Vincent Chao, një ish-asistent i ministrit të Jashtëm Joseph Wu dhe ish-kreu i seksionit politik në Zyrën përfaqësuese të Tajvanit në Uashington.
Qeveria tajvaneze ka qenë e ndarë mes shqetësimeve për agresionin ushtarak kinez dhe shqetësimit se anulimi i vizitës së Pelosit nën presionin kinez do të forconte përpjekjen e Pekinit për të detyruar Tajvanin të bashkohet. “Kjo na ka vënë në një pozitë shumë të vështirë,” tha një zyrtar i lartë.
Por këmbëngulja e Pelosit në udhëtim ka nxitur shumë tajvanezë.
“Askush nuk ka të drejtë të thotë nëse Kryeparlamentari Pelosi ‘duhet’ të vijë në Tajvan apo jo. Vetëm ajo mund të vendosë dhe ajo nuk duhet të ndihet e kërcënuar”, shkroi në Twitter Kolas Yotaka, një ish-zëdhënës i zyrës presidenciale që kandidon për postin në zgjedhjet lokale më vonë këtë vit.
“Mezi pres vizitën e saj. Kjo na bën të ndihemi më pak të izoluar dhe besojmë se ka ende njerëz që ruajnë besimet dhe idealet me ne”.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje