Godinat turke që u shembën si kulla rëre nga tërmeti dhe gjuetia ndaj ndërtuesve në arrati

Gazeta Si – Faqet sociale (më vonë u hoqën) të “Rosenans Residanz” ende vlerësonin qëndrueshmërinë e saj – “të ndërtuara me standardet më të mira të sigurisë” – ndërsa tashmë kishte nga ata që shpresonin të gjenin të afërmit e tyre të gjallë nën rrënojat e tij.

Termoskanerët iu referuan shpëtimtarëve hungarezë dhe rumunë në veprim në atë zonë, “pika” nxehtësie që mund të sugjeronin për të mbijetuar, edhe pse 25 metra larg mbeturinave.

Me shumë gjasa, ata ishin trupa që po shuheshin në atë që supozohej të ishte “këndi i tyre i parajsës”, siç thuhej në reklamën e rezidencës së “Renaissance”, por u kthye në varrin e tyre prej betoni të armuar.

Për këtë detaj të materialeve, megjithatë, mbase është më mirë të mos reagohet tepër, duke pasur parasysh lehtësinë me të cilën u rrëzua kompleksi prej 250 apartamentesh të shtrirë në blloqe binjake prej 12 katesh secili në një sipërfaqe prej 10.500 metrash katrorë.

Fotot ajrore e bëjnë atë të duket si një gjigant i rënë me kurriz në tokë, ndërsa kyçet e këmbës ose themelet e tij, janë të mbërthyera në tokë.

Dhe bashkë me numrin e të vdekurve që ka shkuar në mbi 35 mijë, rasti i kullave të ndërtuara vetëm 10 vite më parë me “një tarracë në qiell” (një tjetër slogan promovues), por pa asnjë elasticitet për të përballuar ndikimin e tërmetit, tani bëhet një çështje e ndezur për presidentin Tajip Erdogan.

Arrestimi të premten në aeroportin e Stambollit i ndërtuesit Mehmet Yasar Cokun, teksa ai dyshohet se u përpoq të ikte në Mal të Zi me një valixhe me para (për t’u bashkuar me vëllain e tij, Yalcin, projektues), dukej shumë pre e lehtë për të ushqyer të uriturit e drejtësisë.

Policia publikoi edhe fotot dhe videot e arrestimit, të rihapura në mënyrë virale në rrjetet sociale me komente urrejtjeje: “Futini nën rrënoja”. “Zoti do të dijë se si t’ju ndëshkojë”.

Por kishte edhe disa më shqetësuese: “Nuk mjafton, e dimë që ka shumë si ata”, “Këto skena i kemi parë tashmë, pas pak muajsh do të kthehen të ndërtojnë”.

Sigurisht, me zgjedhjet parlamentare në 14 maj dhe vlerësimet e miratimit të lejeve në rënie, Erdogan po përpiqet të distancohet nga lidhja e lehtë, por ndoshta jo e pasaktë, midis ndërtesave të ngritura së fundmi (ka disa nga viti 2018 dhe 2019) dhe amnistive të tij të përsëritura për ndërtime të tilla.

Dymbëdhjetë ndërtues dhe projektues të tjerë janë arrestuar orët e fundit me hetime të përshpejtuara, përfshirë atë të kompleksit “Polat Sintesi” në Gaziantep.

Dhe 130 prokurorëve iu dha një mandat për të hetuar abuzimet, parregullsitë, korrupsionin e lidhur me bumin e ndërtesave, i cili, duke kaluar nëpër 10 provincat e prekura nga tërmeti, duket se nuk ka kursyer kodrat, brigjet, zonat rurale, periferitë, pa hijen e një plani rregullues.

Vetëm në qytetin e Dijarbakërit, 33 persona janë duke u hetuar për modifikimin e ndërtesave, duke përfshirë edhe prerjen e kolonave.

Deri të hënën e kaluar, “Ronesans Residanz”, konsiderohej si një nga akomodimet më ekskluzive “vertikale” në provincën Hatay.

Ai ishte zgjedhur nga futbollistë të ndryshëm, si ganezi Christian Atsu, dikur i Malagas dhe Çelsit, i plagosur, por i nxjerrë nga rrënojat në gjendje të mirë, ose si hendbollisti ndërkombëtar, Cemal Kütahya, i cili vdiq atje së bashku me familjen e tij.

Gazeta spanjolle “El Paìs”, raporton historinë e Sevtap Karaabdüloglu, një mësuese e cila, pas tërmetit në Van (2011) për të cilin ajo përfundoi duke jetuar në një parafabrikatë, kishte zgjedhur këtë ndërtesë pikërisht si një garanci për të mos pasur nevojë të rijetonte atë traumë.

Numri zyrtar flet për 12,000 ndërtesa të shembura, por sipas Unionit të Dhomave të Inxhinierëve të Turqisë, 75,000 janë dëmtuar në mënyrë të pariparueshme.

Solidariteti i kryebashkiakut të Antakias, Lütfü Sava, nuk mungoi për sipërmarrësin që ndër toi “Ronesans”: “Një mik dhe një idealist. A i ka respektuar rregullat e ndërtimit? Ndoshta po”.

Përshtati: Gazeta “Si”