Bullgaria drejt zgjedhjeve në fundjavë / Mes Rusisë dhe Perëndimit pasi dërgoi fshehurazi armë në Ukrainë

Gazeta Si – E paraqesin si “rrugën e fshehtë të armëve”, por shkruajnë për të me detaje, shifra, madje edhe njoftime.

Është kjo që për një kohë të gjatë, shumë përpara pushtimit, i lejoi ukrainasit të merrnin furnizime me materiale luftarake në Bullgari.

Konfidencialiteti i Sofjes është një qëndrim pragmatik për të pasur interesa tregtare, d.m.th për të fituar para, të bashkëjetojnë me disponimet pro-ruse të një pjese të elektoratit: 70% e popullsisë, sipas sondazheve, ka frikë se do të zvarritet drejt luftës, ndaj mbështetja e saj për Ukrainën është e vakët.

Bullgaria është udhëhequr prej kohësh nga qeveritë e përkohshme dhe do të shkojë në zgjedhje për të pestën herë në dy vjet të dielën më 2 prill, pasi presidenti Rumen Radev shpalli zgjedhje të parakohshme dhe shpërndau parlamentin në fillim të shkurtit.

Kjo paqëndrueshmëri politike kërcënon jo vetëm rrugën që të çon në Eurozonë – në planet e Sofjes hyrja duhet të bëhet më 1 janar 2024, pas miratimit të reformave të nevojshme kundër korrupsionit – por gjithashtu e bën më të vështirë sjelljen e armëve ndaj rezistencës ukrainase.

Ishte vetë presidenti Radev javën e kaluar, i cili zyrtarisht ndërpreu furnizimet deri në zgjedhje, duke shpjeguar se vendi nuk do të marrë pjesë në dërgesën e municioneve të vendosura në Bruksel, por do të mbështesë përpjekjet diplomatike për arritjen e paqes.

“Për sa kohë që ka një qeveri të përkohshme, Bullgaria nuk do të dërgojë avionët e saj luftarakë, sistemet kundërajrore, tanket apo automjetet e blinduara në Ukrainë”, – u tha Radev gazetarëve në një konferencë për shtyp.

Qytetarët bullgarë duhet të jenë të vetëdijshëm për qëndrimet e partive, të cilat pas zgjedhjeve do të vendosin për vendin nëse do të jenë pjesë e përpjekjes për paqen apo e zgjatjes së luftës.

Megjithatë, një hetim i thelluar nga gazeta gjermane “Die Welt”, zbuloi në janar se Sofja ka bërë shumë për të ndihmuar Ukrainën, por e ka bërë atë në fshehtësi, duke u mbështetur te ndërmjetësit që të mund të dërgojnë municion dhe karburant në rezistencë pa provokuar një reagimin e opinionit të vet publikon.

Ky akt kompleks balancues bullgar, u përshkrua nga ish-kryeministri Kiril Petkov, kreu i qeverisë në fillim të luftës, i cili duhej të merrej me politikanë të rreshtuar me pozicione pro-ruse edhe brenda koalicionit të tij, duke filluar nga socialistët – me votat e të cilëve u zgjodh presidenti Radev – i cili e quajti dërgesën e armëve në Kiev një “vijë të kuqe”.

Petkov u detyrua të largonte ministrin e tij të Mbrojtjes për shkak se ishte afër propagandës së Moskës dhe të shmangte transaksionet e drejtpërdrejta midis qeverisë së tij dhe asaj ukrainase, duke u mbështetur në kompanitë bullgare dhe të huaja për të sjellë armë nga toka dhe nga ajri përmes Rumanisë, Hungarisë dhe Polonisë.

Më pas, dikur në opozitë, ai zbuloi gjithçka për gazetën gjermane në përpjekje për t’u rikthyer në pushtet: sot, në sondazhe, partia e tij Vazhdo Ndryshimin, po luan për fitoren me Gerb, Partinë Populiste Konservatore të ish-kryeministrit kontrovers, Bojko Borisov.

“Ne vlerësojmë se një e treta e municioneve që u nevojiteshin ukrainasve në fazën e parë të luftës, erdhi nga Bullgaria”, – shpjegoi Petkov për gjermanen “Welt”.

“Ne jemi bërë gjithashtu një nga eksportuesit kryesorë të naftës në Ukrainë, duke mbuluar ndonjëherë 40% të nevojave të tyre”, shtoi ministri i tij i Financave, Assen Vassilev.

Këto zbulime u konfirmuan nga ministri i Jashtëm ukrainas, Dmytro Kuleba: “Ishte një çështje jete a vdekje”, shpjegoi ai.

“Ne e dinim se depot bullgare kishin sasi të mëdha municionesh dhe presidenti Zelenski më dërgoi për të marrë materialin e nevojshëm”.

Megjithatë, marrja e tyre nuk ishte e lehtë, edhe pse socialistët po kërcënonin se do të hidhnin në erë koalicionin: prandaj, nuk duhet që qeveria e Sofjes t’i dërgojë ndihmë Kievit, por kompanitë ukrainase dhe vendet e NATO-s t’i marrin ato nga shitësit bullgarë. Sipas informacioneve të mbledhura nga gazeta “Welt”, ajo është paguar nga amerikanët dhe britanikët.

Në Bullgari, dy komplekse të mëdha industriale, Arsenali dhe Vmz, prodhojnë municion me një ritëm të shpejtë, veçanërisht kalibrat 152 dhe 122 të projektuar nga sovjetikët, të përdorur nga armët e rënda të Kievit: janë kategori të cilat nuk ka me bollëk dhe konsumohen shpejt në luftë.

Që nga fillimi i vitit, fabrikat e vjetra të pashfrytëzuara janë riaktivizuar edhe në Sopot dhe Kostenets, ku në janar u rihap fabrika e municioneve Terem 122 mm, e cila ishte mbyllur në vitin 1988, me përfundimin e Luftës së Ftohtë: në inaugurim morën pjesë zyrtarë të ambasadës amerikane.

Për muaj të tërë, janë raportuar gjithashtu fluturime mallrash për në Poloni dhe Republikën Çeke, dy shtete që i kushtohen “trekëndëshit”, ndalesa e parë për ngarkesat e destinuara më pas për ushtrinë e Zelenskit.

Bullgarët janë kontaktuar nga Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian, nga grupi i punës i udhëhequr nga Londra për të grumbulluar municione në vendet gjeopolitikisht më afër Moskës.

Emisarët perëndimorë mbërritën në Sofje për të blerë predha në sasi industriale, në disa raste – siç konfirmoi Petkov – ata iu drejtuan ndërmjetësve.

Një ish-ministër vendas i Mbrojtjes, tha në një intervistë se është nënshkruar një kontratë 175 milionë euro (nuk është e qartë se kush paguan), burimet jozyrtare nuk e fshehin bashkëpunimin për të mbështetur Ukrainën.

Është një zgjedhje që mbart rreziqe dhe në fakt Kremlini e ka vënë re: që prej majit, vendi është vënë në shënjestër të sulmeve kibernetike që kanë goditur infrastrukturat energjetike dhe zyrat postare, duke penguar pagesën e pensioneve.

Në të njëjtën kohë, Gazprom ndërpreu furnizimet me gaz, të cilat u zëvendësuan me furnizime “emergjente” nga Shtetet e Bashkuara.

Agjentët e Moskës, u përpoqën gjithashtu të depërtonin në parlamentin bullgar dhe midis marsit dhe qershorit, rreth 70 zyrtarë të ambasadës ruse në Sofje u akuzuan për spiunazh dhe u dëbuan.

Ndërkohë, ka pasur sabotime në dy linja montimi të Vmz-së, ku e njëjta kompani ka pësuar shpërthime misterioze në magazinat e saj në Sopot që në vitin 2015.

Pak a shumë në të njëjtën kohë ka pasur një sulm me substanca toksike ndaj “tregtarit” të armëve, Emilian Gebrev.

Në verën e një viti më parë, atëherë, dikush shkaktoi një zjarr në një vend të kompanisë së tij të angazhuar në mënyrë aktive në ndihmë të Kievit.

Një kopje e asaj që ndodhi në vitin 2014 në territorin çek, me objektet e luftës të shkatërruara nga shpërthimet misterioze.

Veprimet parandaluese të Rusisë – sipas një versioni – me përdorimin e një njësie speciale të GRU-së, inteligjencës ushtarake ruse: protagonistë, jo shumë të fshehur, të konfliktit të gjatë.

Përshtati: Gazeta “Si”