.png)
Nga Gazeta ‘Si’– Frika më e madhe e liderëve europianë është se lufta e Donald Trump në Iran mund ta shtyjë atë të tërhiqet nga mbështetja për Ukrainën.
Qeveritë europiane janë thellësisht të shqetësuara se presidenti amerikan mund të hakmerret ndaj aleatëve të tij në Europë, për shkak se ata nuk iu përgjigjën pozitivisht thirrjeve për ndihmë në Lindjen e Mesme.
Sipas katër diplomatëve të Bashkimit Europian, ekziston frika se Trump mund të ndërpresë mbështetjen e mbetur të SHBA-së për Kievin si formë presioni.
Në këtë situatë të brishtë, liderët europianë po përpiqen të shmangin një prishje të përhershme të marrëdhënieve transatlantike dhe shpresojnë se ofrimi i një mbështetjeje të kufizuar për veprimet kundër Iranit do të mjaftojë për ta bindur atë të vazhdojë angazhimin në konfliktin me Rusinë.
“Lufta në Iran nuk duhet të na shpërqendrojë nga mbështetja që i japim Ukrainës,” deklaroi presidenti francez Emmanuel Macron në fund të samitit të fundit të BE-së në Bruksel, duke nënvizuar prioritetin që duhet të mbetet konflikti në Europë.
Arsyet e ankthit të liderëve janë të qarta. Gjatë ditëve të fundit, Trump i ka sulmuar publikisht vendet europiane për mungesë angazhimi në zhbllokimin e Ngushticës së Hormuzit, një arterie jetike për tregtinë globale të naftës, përmes së cilës kalon rreth 20% e furnizimit botëror dhe që aktualisht është bllokuar nga Irani.
Ai ka shkuar edhe më tej, duke e lidhur në mënyrë të drejtpërdrejtë vazhdimësinë e angazhimit të SHBA-së në NATO me mbështetjen që aleatët japin në Lindjen e Mesme.
Në një reagim të ashpër në rrjetet sociale, ai e quajti NATO-n “një tigër prej letre”, akuzoi vendet europiane për hipokrizi, duke u ankuar për çmimet e larta të naftës, por pa kontribuar për zgjidhjen e krizës dhe i etiketoi ato si “frikacake”, duke paralajmëruar se “kjo do të mbahet mend”.
Në të njëjtën kohë, shqetësimet janë thelluar edhe nga lëvizjet diplomatike të Rusisë. Moska i ofroi Uashingtonit një marrëveshje të tipit “quid pro quo”: Kremlini do të ndalonte ndarjen e inteligjencës me Iranin në këmbim që SHBA të ndërpriste furnizimin me informacione për Ukrainën në luftën kundër Rusisë.
Edhe pse SHBA e refuzoi këtë ofertë, sipas burimeve të njohura me negociatat, vetë fakti që ajo u hodh në tavolinë sugjeron se ekziston një rrezik real që dy konfliktet në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme të trajtohen si të këmbyeshme në strategjinë amerikane.
Presidenti finlandez Alexander Stubb e pranoi hapur këtë realitet, duke thënë se një çarje mes Europës dhe SHBA-së tashmë po shfaqet. Ai e cilësoi këtë si një zhvillim të dhimbshëm, sidomos për ata që besojnë fort në aleancën transatlantike, por theksoi se është një situatë me të cilën duhet të përballen dhe të përpiqen të shpëtojnë sa më shumë që munden.
Një tjetër dimension i shqetësimit lidhet me burimet ushtarake. Diplomatët europianë paralajmërojnë se lufta në Iran po konsumon raketa dhe sisteme të mbrojtjes ajrore si ato të tipit Patriot që janë jetike për Ukrainën në mbrojtjen kundër sulmeve ruse.
Një diplomat vuri në dukje se vendet e Lindjes së Mesme po përdorin këto armë “si karamele”, ndërkohë që Ukraina ka nevojë urgjente për to. Frika është se SHBA mund të mos ketë kapacitete të mjaftueshme për të mbështetur njëkohësisht dy fronte të mëdha lufte.
Edhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka ngritur alarmin për këtë situatë. Në një intervistë për BBC, ai u shpreh se ka një “ndjesi shumë të keqe” për ndikimin që lufta në Lindjen e Mesme mund të ketë mbi Ukrainën. Ai gjithashtu kritikoi faktin që negociatat e paqes të ndërmjetësuara nga SHBA po shtyhen vazhdimisht, duke u përshkruar nga Kremlini si një “pauzë situative”.
Në këtë kontekst, liderët europianë po përpiqen të bëjnë “menaxhim dëmi”. Figura të rëndësishme si Keir Starmer dhe sekretari i përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte kanë intensifikuar përpjekjet për të treguar mbështetje ndaj objektivave të SHBA-së në Hormuz, me shpresën për të ruajtur unitetin me Uashingtonin.
Rutte, në veçanti, ka lavdëruar hapur veprimet e SHBA-së dhe Izraelit kundër kapaciteteve ushtarake të Iranit, duke i lidhur ato me sigurinë e Europës. Ndërkohë, Emmanuel Macron ka zgjedhur një qasje më të kujdesshme në publik, por ka qenë aktiv në prapaskenë.
Ai ka zhvilluar biseda direkte me Trump përpara samitit të BE-së, duke e siguruar se Franca është e gatshme të kontribuojë në zhbllokimin e Ngushticës së Hormuzit kur kushtet ta lejojnë.
Madje, Franca po shqyrton edhe mundësinë e një rezolute në Këshillin e Sigurimit të OKB-së për të garantuar lirinë e lundrimit në këtë rrugë strategjike.
Edhe pse Trump nuk është një mbështetës i madh i OKB-së, disa diplomatë besojnë se ai mund ta shohë këtë si një mënyrë për të ndërtuar një koalicion më të gjerë ndërkombëtar.
Nga ana tjetër, Britania nën drejtimin e Keir Starmer ka treguar gatishmëri më të madhe për të ndihmuar SHBA-në, duke lejuar përdorimin e bazave britanike për sulme kundër objektivave iraniane që lidhen me krizën e Hormuzit. Ai gjithashtu organizoi një deklaratë të përbashkët me disa vende të tjera aleate, ku shprehej gatishmëria për të kontribuar në sigurimin e kalimit të lirë në këtë ngushticë.
Megjithatë, këto angazhime mbeten të paqarta dhe kryesisht simbolike. As Franca dhe as Gjermania nuk kanë ndërmend të përfshihen drejtpërdrejt në luftën në Iran. Në fund, siç e përmblodhi një diplomat europian, e gjithë kjo strategji ka një qëllim të vetëm: të menaxhojë marrëdhënien me Donald Trump.
Sepse, në sytë e tij, shpeshherë pamja dhe perceptimi kanë më shumë peshë sesa realiteti konkret.
Burimi: Politico/Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje