Ëndrrat e çmendura të ‘Mr Everything’, njeriu i grushteve të shtetit që po ndryshon Arabinë

Gazeta Si – Për të kuptuar se si mendon princi i kurorës dhe udhëheqësi “de fakto” i Arabisë Saudite, Mohammed Bin Salman (i ashtuquajturi “MBS”), le t’i hedhim një sy projektit të tij më të fundit: “Mirror Line”, një qiellgërvishtës me pasqyra në shkretëtirë, i gjatë sa “Empire State Building”, e lartë 120 kilometra, me linjën e saj hekurudhore, një stadium dhe pyje vertikale të kultivuara nga robotë.

MBS, 36 vjeç, thotë se teknologjia është ndikimi i dytë më i rëndësishëm në jetën e tij. I pari është që po rritet në Shtëpinë Mbretërore Saudite.

Dritë dhe krimet

Arkitektët e Hollivudit, futuristët dhe dizajnerët e punësuar nga princi, kanë frikë t’i thonë atij se disa dëshira janë të pamundura.

Si t’ia thonë? MBS, reformatori që zgjeroi të drejtat e grave dhe mundësitë e argëtimit në një vend ku edhe kinematë ishin të ndaluara, është i njëjti person që, sipas CIA-s, urdhëroi vrasjen e gazetarit Jamal Khashoggi, i njëjti person që mbylli 400 princa dhe sipërmarrës në Ritz-Carlton në Riad, në atë që njihet si “nata e rrahjeve me kamxhik”.

Burimet amerikane thonë se për vite me radhë, ai do ta kishte ndaluar nënën e tij të shihte babain e tij 86-vjeçar dhe të sëmurë, Mbretin Salman: djali kishte frikë se do të pengohej ngjitja e tij drejt fronit, sepse ishte kundër krijimit të përçarjeve të pakalueshme në familje.

Menaxhimi i një regjimi është i favorshëm, shpjegoi MBS gjatë një udhëtimi në Silicon Valley: “Vendimet janë të shpejta, një sundimtar absolut mund të bëjë, në një hap, ndryshime që në një demokraci tradicionale do të kërkonin dhjetë”.

Vizitë kortezie

Emmanuel Macron, edhe pas vrasjes së Khashoggit, ka thënë gjithmonë se Mbretëria është shumë e rëndësishme për t’u injoruar dhe sapo e ka pritur princin për darkë në Elysee.

Edhe Joe Biden, në ankth për të stabilizuar çmimin e naftës, e vizitoi atë në korrik dhe e përshëndeti me grusht: nëse donte t’i mohonte një shtrëngim duarsh dhe një distancë sinjalizuese, përkundrazi kishte efektin e kundërt, dukej një gjest joformal midis miqve.

Ndryshe nga shumë fëmijë mbretërorë, MBS – i pari nga gjashtë fëmijët e gruas së tretë dhe të fundit të mbretit Salman – nuk studioi jashtë vendit, por në shtëpi.

Në moshën 24-vjeçare, ai u bë hija e babait të tij, atëherë guvernator i Riadit, i cili është një nga 45 fëmijët e themeluesit të dinastisë Al Saud.

Kur mbreti Abdullah vdiq në janar 2015, Salmani hipi në fron, diplomatët filluan ta quajnë djalin e tij “Mr Everything” (Z. Gjithçka), sepse ai ishte gradualisht përgjegjës për gjithçka, nga Ministria e Mbrojtjes (ishte ai që filloi luftën në Jemen), deri te reformat ekonomike.

Deri atëherë, sundimtarët që kishin pasuar njëri-tjetrin në fronin saudit, ishin vëllezër (djemtë e themeluesit, mbretit Abdulaziz) dhe kishte një ndjenjë nderimi të pacenueshëm ndaj pleqve.

Në prill 2015, Mbreti Salman hoqi gjysmë-vëllain e tij, Muqrin nga trashëgimia (i lindur nga një konkubinë, ishte i papëlqyer në familje) dhe emëroi nipin e tij, Mohammed bin Nayaf (Mbn), në vend të tij, ndërsa MBS u bë zëvendës trashëgimtar i fronit.

Brez i ri, shpresa të vjetra

Brezi i ri hyri në lojë dhe shumë jashtë vendit shpresonin se mund ta transformonin këtë vend ultra-konservator, një aleat historik i Shteteve të Bashkuara, por edhe shtëpia e Osama bin Ladenit dhe 15 nga 19 sulmuesit e 11 shtatorit.

MBN, 57 vjeç, ishte një aleat dhjetëvjeçar në luftën kundër terrorit, i cili i mbijetoi një bombardimi të Al Kaedës. Por ai e nënvlerësoi kushëririn e tij.

Në qershor 2017, MBS, i cili deri tani kishte marrë kontrollin e të gjitha institucioneve kryesore, përfshirë sektorin e naftës dhe sigurinë, në një grusht shteti të jashtëzakonshëm në pallat, e detyroi MBN-në të jepte dorëheqjen.

Trashëgimtarit të fronit iu tha se mbreti donte ta shihte në mesnatë, ndërkohë që u vu nën presion nga gjykata, i akuzuar për varësi nga opioidet (ndoshta e vërtetë) dhe simpatia për Katarin.

Gjatë natës, Këshilli i Besnikërisë (i përbërë nga përfaqësues të 34 shtëpive të bijve të themeluesit të Mbretërisë dhe përgjegjës për vendosjen e trashëgimisë), vërtetoi dorëheqjen e tij.

Më pas, në nëntor – sipas disave, të paralajmëruar nga Jared Kushner, dhëndri i Presidentit Trump, për lëvizjet e rivalëve të tij – MBS mbylli shumë anëtarë të familjes në Ritz, duke i akuzuar për korrupsion dhe duke i detyruar të shesin pasuritë e tyre.

Objektivi kryesor ishte Princi Mutaib, djali i mbretit Abdallah, dhe dega e tij e familjes.

Të rinjtë saudit (tre të katërtat e popullsisë janë nën 30 vjeç) MBS iu pëlqen. Por ai antagonizoi princat, klerikët më konservatorë vehabitë, sipërmarrësit dhe fiset, duke vendosur një kontroll edhe më të ngurtë se ai i gjyshit të tij Abdulaziz në konsensusin e kërkuar nga paraardhësit më të fundit.

I rrethuar nga “yes men”, MBS ëndërron të pasqyrohet në “Mirror Line”. Por a do të shohë ai se çfarë po fryn nën sipërfaqe?

Përshtati: Gazeta “Si”