Ne rrjet

Kina dhe rimarrja e Krimesë/ Ish-kreu i CIA-s Leon Panetta: Vetëm kështu Putini mund të ulet në bisedime

Gazeta Si – Ish-drejtori i CIA-s, Leon Panetta, ish-sekretar i Mbrojtjes në kohën e presidentit Obama, këshillon SHBA-të që të ulen në një tryezë me Kinën për të negociuar dhe bindur Putinin që t’i japë fund luftës në Ukrainë.

Një tjetër “armë” e fortë sipas tij, për ta detyruar Putinin të ulej në negociata, do të ishte edhe zmbrapsja e Rusisë nga Donbasi dhe Krimea.

Më herët, Shtëpia e Bardhë hodhi poshtë menjëherë deklaratat veçanërisht të forta të presidentit Xi Jinping kundër Shteteve të Bashkuara, të akuzuar për “mospërmbajtje, rrethim dhe shtypje të Kinës” në një konferencë me gazetarët të martën e kaluar.

Nuk ka asnjë ndryshim, tha zëdhënësi John Kirby: “Ne po kërkojmë konkurrencë strategjike, jo konflikt”.

Por me gjithë një klimë të ashpërsisë dypartiake në rritje në Uashington ndaj Pekinit, javën e fundit janë ngritur disa zëra për t’i bërë thirrje Bidenit të kontaktojë Xi-në për të vendosur një kufi për përkeqësimin e marrëdhënieve.

Komentatori i “Washington Post”, David Ignatius, shkruan: “Një president mund të tregojë guxim në disa mënyra: njëra është të marrësh një tren për në Kievin e shkatërruar nga lufta, tjetra është të marrësh telefonin dhe të telefonosh Xi-në për ta ftuar atë në një takim ballë për ballë”.

Presidenti amerikan “nuk do të shënonte pikë në shtëpi dhe do t’u jepte republikanëve argumente për t’i përdorur kundër tij”, por sipas Ignatius është rruga e lidershipit të vërtetë.

Edhe ish-sekretari i Mbrojtjes i Obamës, Leon Panetta, është dakord. “Unë mendoj se ka shumë kuptim që presidenti të ketë një bisedë me Xi. Nuk ka dyshim se marrëdhëniet janë veçanërisht të tensionuara për momentin, për shumë arsye: balonat spiune, Ukraina, etj. Është vërtet e rëndësishme të përpiqesh të hapësh dialogun, të paktën të zhvillosh një linjë komunikimi. Dhe unë mendoj se Kina mund të ketë një ndikim të madh në përpjekjen për ta shtyrë Putinin të negociojë. Xi duhet të jetë nën presion për të ecur në atë drejtim”.

A nuk po nxiton Xi për të parë përfundimin e luftës në Ukrainë? Ka nga ata që besojnë se e vetmja gjë që mund ta bindë atë, është mundësia e humbjes së Putinit.

Problemi tani është se asnjë nga kampet nuk duket veçanërisht i interesuar për arritjen e një paqeje të negociuar në Ukrainë. Si Putini, ashtu edhe Kievi po kërkojnë avantazhin në terren. Kjo e bën shumë të vështirë për çdo aktor të jashtëm që të zhvillojë një qasje të pranuar nga të dyja palët. Më e rëndësishmja në muajt në vijim, është që Ukraina të mund të vazhdojë me zmbrapsjen e saj, të dëbojë rusët nga Donbasi – dhe unë do t’i inkurajoja ata të përpiqen të rimarrin Krimenë gjithashtu. Mendoj se kjo është mënyra e vetme për ta sjellë Putinin në tryezën e bisedimeve.

A mendoni se është e mundur rimarrja e Krimesë?

Unë mendoj se ata duhet ta bëjnë të qartë se do të përpiqen të paktën, sepse kjo është ajo që i frikësohet Putinit: Krimeja është “plaçka” e tij më e rëndësishme në Ukrainë dhe nëse ai beson se është në rrezik, është mënyra më e mirë për ta detyruar atë t’i kushtojë vëmendje për negociatat.

Ka nga ata që do të kundërshtojnë, se nëse Biden i zgjat dorën Xi-së dhe bën lëshime, edhe evropianët do të kenë një arsye më shumë për ta bërë këtë.

Gjëja më e zgjuar është të menaxhosh Kinën nga një pozicion fuqie, duke vendosur vija të kuqe në Tajvan, Detin e Kinës Jugore, Ukrainën, por në të njëjtën kohë të punosh në ato zona ku është e mundur marrëveshja. Kundërshtimi i dialogut është dritëshkurtër dhe i dëmshëm. Kjo vlen jo vetëm për Shtetet e Bashkuara, por edhe për Evropën. Unë e kuptoj se ka vende që kanë lidhje të caktuara dhe fusha ku marrëdhënia me Pekinin është e rëndësishme për ta, sepse Shtetet e Bashkuara gjithashtu kanë çështje ku është e rëndësishme të jenë në gjendje të dialogojnë me Xi-në.

Në Amerikë, kërcënimi kinez shihet si prioritet, ndërsa sondazhet tregojnë një rënie të caktuar të mbështetjes publike për luftën në Ukrainë, e cila sipas disave është e destinuar të rritet.

Koha nuk është në anën tonë. Ka dy mënyra: njëra është që Ukraina të jetë në gjendje ta shtyjë Rusinë prapa; tjetra është një luftë e keqe, një skenar që do të trimërojë ata që nuk e mbështesin luftën dhe që kërkojnë të minojnë politikat e SHBA-së dhe aleatëve. Ukraina duhet të tregojë se po e fiton luftën dhe duhet ta bëjë atë së shpejti.

A jeni pro dërgimit të avionëve luftarakë F16 në Kiev?

Unë jam në favor të dërgimit të armëve që i duhen Kievit për të mbrojtur veten dhe mendoj se F16-at janë diçka që SHBA-të duhet ta konsiderojë seriozisht.

Në një artikull të kohëve të fundit, ju dhe ish-sekretari republikan i Mbrojtjes, Chuck Hagel shkruani se “default”, të cilin SHBA rrezikon në korrik nëse nuk rritet tavani i borxhit, do të ishte shkatërrues jo vetëm për arsye ekonomike, por edhe për udhëheqjen në një kohë rivaliteti me Kinën.

Ka nga ata që janë gati të minojnë “besimin dhe kredibilitetin tonë të plotë”: kjo do të dëmtonte besueshmërinë tonë, sigurinë kombëtare, marrëdhëniet me aleatët. Udhëheqësit e Kongresit duhet ta bëjnë të qartë se kjo nuk do të ndodhë.

Përshtati: Gazeta “Si”


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë