.png)
Është padyshim e drejtë të hedhim dritë mbi vdekjet dhe kushtet e duruara nga punëtorët migrantë për të realizuar këtë turne, si dhe LGBTQ dhe të drejtat e grave gjithashtu, edhe pse disa qytetarë të Katarit mund të pyesin veten pse vendi i tyre u vu nën një kritikë kaq të fortë kur vendet me të dhëna të dyshimta për të drejtat e njeriut, ose ligjet që kufizojnë liritë e pjesëtarëve të caktuar të shoqërisë, kanë pritur gjithashtu ngjarje të mëdha sportive vitet e fundit.
Për shembull, kupa e fundit e Botës u mbajt në Rusi, një vend që e ka bërë të paligjshme për këdo që të promovojë marrëdhëniet e të njëjtit seks ose të sugjerojë se orientimet joheteroseksuale janë “normale”.
Por bota është e ndërlikuar dhe plot kontradikta, dhe organizimi i një ngjarjeje të madhe sportive ka të bëjë më shumë se sa me politikën e një vendi. Ka të bëjë gjithashtu me kulturën dhe njerëzit e saj, shpresat dhe ëndrrat e tyre.
Gjatë katër javëve të fundit, ky shtet i vogël i Gjirit u bë me të vërtetë një fshat global. Tifozët e të 32 skuadrave, së bashku me mbështetësit nga shumë vende të tjera, u përzien në një mënyrë që nuk ishte bërë e mundur kurrë në turnetë e mëparshme, të cilat ishin të përhapura në zona shumë më të mëdha gjeografike.
Ndonjëherë ishte e vështirë të thuash se kush brohoriste për kë, ndërsa procesionet e tifozëve brohoritës do të ndiqnin bateristët përmes Souq Waqif, një treg në qendër të Dohas, të dehur vetëm nga gëzimi i përvojës së përbashkët.
“Atmosfera këtu në Katar është si një dasmë marokene”, tha një mbështetës për CNN në mes të festimeve. “Kur të gjithë po shijojnë muzikën dhe këndojnë, është si një festë e madhe”
Vrapimi emocionues i Marokut deri në gjysmëfinale ishte një moment vendimtar për sportin, hera e parë që një ekip nga jashtë Evropës dhe Amerikës së Jugut kishte arritur në javën e fundit në historinë 92-vjeçare të turneut.
Por edhe para fitores tronditëse të Atlas Lions kundër Portugalisë, ishte tashmë Kupa e Botës më e suksesshme e Afrikës, ashtu siç ishte edhe për Azinë, ku tre ekipe – Japonia, Koreja e Jugut dhe Australia – kaluan në raundin e 16-të.
Në vitin 2005, organi qeverisës botëror FIFA ratifikoi kalimin e Australisë nga Konfederata e Futbollit të Oqeanisë në Konfederatën e Futbollit Aziatik.
Sigurisht që ka pasur ndeshje që do të mbahen mend për vitet në vijim.
Arabia Saudite mposhti Argjentinën në ndeshjen hapëse, ndërsa Irani arriti të shkëlqejë, pavarësisht protestave dhe dhunës në atdheun e tyre me paraqitje të admirueshme ndaj Uellsit dhe SHBA-së.
Ky ishte një turne në të cilin të dobëtit sfiduan rendin e botës së vjetër dhe fituan respekt universal për ta bërë këtë.
Mbështetësi maroken Boubker Benna tha për CNN se ai beson se mesazhi i këtij Botërori ka qenë vetëvendosja.
“Ju mund të jeni një i dobët,” tha ai, “por nëse bëni punën tuaj, mund të arrini gjëra të mëdha dhe të mëdha. Kjo është ajo që [trajneri i Marokut] Walid Regragui po përpiqet të provojë. Dhe këtë po përpiqet të provojë Maroku”.
Nuk është e pazakontë të shohësh tifozë afrikanë që mbështesin ekipe të tjera nga kontinenti i tyre, por ka qenë veçanërisht e habitshme të dëshmosh gëzimin e përbashkët në Katar, ku CNN foli me tifozë nga Egjipti, Siria, Sudani, Algjeria, Arabia Saudite dhe territoret palestineze, të gjithë duke brohoritur për Marokun në fazat e mëvonshme.
“Nëse Franca po luan, do të gjeni vetëm francezë që mbështesin ekipin e tyre, kurrë Anglinë apo Gjermaninë pas tyre. Dhe nuk e di pse,” shpjegoi fansi maroken Adam Marzoug.
Me tej ai vijoi: “Kjo është arsyeja pse është e veçantë për vendet arabe, myslimane dhe afrikane. Kjo është ajo që na bën të fortë në çdo turne, ky është vetëm fillimi”.
Miku i tij, Oumaima Amallah, shtoi: “Pavarësisht të gjitha problemeve politike dhe historike, muslimanët, arabët dhe afrikanë e duan njëri-tjetrin dhe ata janë si vëllezër dhe motra dhe të gjithë janë të lumtur për ne, sikurse do të ishin të lumtur për kombin e tyre”.
Ishte pothuajse poetike që Maroku përmbysi dy nga ish-kolonizuesit e tij, Spanjën dhe Portugalinë, dhe u përplas me një të tretë, Francën. Por çdo vendosje e pikëve bëhej me edukatë, me respekt.
Mbështetësit që folën me CNN gjithmonë do të lavdëronin Katarin për organizimin e Kupës së Botës dhe do të shprehnin mirënjohje dhe falënderime për sjelljen e tij në rajon.
Dhe megjithëse pati befasi, madje edhe një protestë në disa institucione mediatike, kur stacionet e shitjes së Budweiser u hoqën nga stendat e stadiumit në prag të turneut, a i mungoi vërtet dikujt alkooli?
Sigurisht, shumë me të cilët folëm, duke përfshirë ish-lojtarin e shndërruar në transmetues Ally McCoist, ranë dakord se atmosfera mes turmave ishte shumë më e këndshme si rezultat.
Ne pamë personelin e sigurisë në stadium duke u kërkuar me respekt tifozëve të Argjentinës pa fanellë të mbuloheshin, duke bërë me përulësi gjeste me pëllëmbët e tyre të mbyllura nga gjoksi. U ndoqën zakonet lokale dhe u shkëmbyen kultura. Deti i njerëzimit që rridhte nga çdo stadium në stacionin e metrosë kaloi pranë një sërë muzikantësh dhe kërcimtarësh.
Ajo që dikur mund të përshkruhej si një përplasje kulture ndihej më shumë si një shkëmbim kulturor këtu në Katar.
“Ne duhet të jemi mendjehapur,” tha një tjetër tifoz maroken, David Hamriri, një inxhinier që aktualisht punon në Evropë. “Unë jam shumë i pasur, kulturalisht, sepse jam mendjehapur.
“Ne kemi emocione,” vazhdoi ai, “Ne kemi shumë konflikte në botë. Por kur kënaqemi me futbollin e harrojmë këtë problem. E harrojmë krizën ekonomike dhe i kthehemi origjinës. Një vlerë e njerëzimit, e ndarë mes shoqërisë perëndimore dhe asaj orientale. Më duket e mahnitshme
Fansat e CNN me të cilët folën po largoheshin nga Katari me kujtime pozitive nga përvojat e tyre.
Tifozi i Anglisë, Theo Ogden, i cili ndoqi të gjitha 64 ndeshjet e turneut, tha për CNN: “Njerëzit thanë se nuk mund ta zhvilloje kupën në shkretëtirë por dëshmuan se e kishin gabim.
“Ata kanë qenë shumë mikpritës. Nuk do të gjeni një fans që do të thotë se kanë kaluar keq, dhe kjo ndodh sepse janë shumë mikpritës. Nuk mendoj se flitet mjaftueshëm për këtë”
Çdo stadium ishte vetëm një metro ose taksi larg.
Masa tokësore e Kupës së Botës 2026 do të jetë pothuajse 2000 herë më e madhe në SHBA, Meksikë dhe Kanada.
Katari arriti ta kthejë lojën më të njohur në botë në diçka shumë më të vogël, dhe ishte edhe më mirë për të.
Nga rezultatet në fushë, tek përvoja në terren. Katari 2022 ka qenë i paharrueshëm.
Por nuk duhet të harrojmë se kishte anëtarë të komunitetit të futbollit që refuzuan të udhëtonin këtu, tifozë LGBTQ që mendonin se nuk ishte e sigurt për ta të mbështesnin ekipet e tyre për shkak të ligjeve të shtetit të Gjirit. Homoseksualiteti është i paligjshëm në Katar dhe dënohet deri në tre vjet burg.
Të drejtat e LGBTQ ishin një çështje që nuk do të zhdukej gjatë turneut pasi u shfaqën gjithashtu raporte për zyrtarët e sigurisë që u kërkonin njerëzve të hiqnin rrobat me ngjyrë ylberi – një simbol i krenarisë LGBTQ.
Vendimi i FIFA-s për të kërcënuar me sanksione për çdo lojtar që mban shiritin “OneLove”, i cili përmban një zemër me ngjyra të ndryshme për të promovuar përfshirjen, krijoi një përçarje midis organit drejtues të sportit dhe shtatë kombeve evropiane, kapitenët e të cilëve kishin planifikuar ta mbanin atë.
Dy punëtorë migrantë raportohet të kenë vdekur gjatë këtij Kupa Botërore – 24-vjeçari John Njue Kibue nga Kenia, i cili raportohet se ra gjatë detyrës në stadiumin Lusail të Katarit dhe një punëtor tjetër që vdiq në resortin e përdorur nga Arabia Saudite gjatë fazës së grupeve.
Dhe është e vështirë të verifikohet se sa punëtorë migrantë kanë vdekur si rezultat i punës së bërë në projektet e lidhura me turneun.
Futbolli ishte bindës, po, atmosfera gjatë këtyre katër javëve ishte dehëse, por për disa ky turne pati një kosto dhe kjo nuk duhet harruar.
Burimi: CNN.com / Përshtati në shqip: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje