.png)
“Sfidat ndaj demokracisë në Shtetet e Bashkuara po dobësojnë liritë civile dhe politike në mbarë botën”. Ky ka qenë paralajmërimi i “Freedom House” në raportin e saj për demokracinë në vitin 2019, duke ngritur alarmin për rënien e lirive civile në 68 vende të botës.
“Freedom House, edhe këtë vit e radhit Shqipërinë në mesin e vendeve pjesërisht të lira, së bashku me Kosovën , Maqedoninë, Malin e Zi, Serbinë dhe Bosnje e Hercegovinën nga rajoni dhe me Pakistanin, Ukrainën, Kirgistanin apo Armeninë. Por raporti nuk përfshin nismën e fundit të qeverisë, paketën antishpifje që synon të rregullojë median online në vend, e kundërshtuar jo vetëm nga komuniteti i gazetarëve në Shqipëri, por edhe nga organizata të ndryshme ndërkombëtare. Këto nisma që janë zyrtarizuar në funddhjetori, pritet të jenë pjesë e raportit të Freedom House” vitin që vjen.
Në raportin e vitit të kaluar Serbia ka qenë në mesin e vendeve të lira, por ka rënë në kategorinë “pjesërisht e lirë”, për shkak të parregullsive zgjedhore, sulmeve ndaj gazetarëve të pavarur dhe marrjes së kompetencave jokushtetuese nga presidenti Aleksandar Vuçiç.
Po ashtu “Freedom House” tërheq vërejtjen në veçanti për Malin e Zi, duke theksuar se Millo Gjukanoviç ka vazhduar ta konsolidojë pushtetin rreth vetes dhe rrethit të tij politik, duke shkelur standardet themelore të qeverisjes demokratike dhe duke tejkaluar rolin e tij kushtetues.
Megjithatë, rënia e demokracisë nuk është një problem që paraqitet vetëm për Ballkanin , por edhe për Europën në përgjithësi. Sipas kësaj organizate, dhuna ndaj gazetarëve është një fenomen tejet shqetësues në Europën Juglindore, sidomos në Sllovaki, ku gazetari hulumtues, Jan Kuciak, u qëllua për vdekje, pasi zbuloi lidhje korrupsioni midis zyrtarëve qeveritarë dhe krimit të organizuar.
Raporti vë po ashtu theksin tek Hungaria, dikur e lavdëruar si një histori e suksesshme e tranzicionit postkomunist, e cila është konsideruar po ashtu si një vend pjesërisht i lirë për vitin 2018. Kryeministri Viktor Orbán kryesoi rënien më dramatike të hartuar ndonjëherë nga Freedom House në mes vendeve të Bashkimit Europian.
E njëjta situatë paraqitet edhe në Turqi, ku zgjedhjet e njëpasnjëshme parlamentare dhe presidenciale janë zhvilluar nën gjendje të jashtëzakonshme, por edhe pas përfundimit të saj autoritetet “kanë vazhduar të angazhohen me spastrimet e institucioneve shtetërore dhe arrestimet e gazetarëve, anëtarëve të shoqërisë civile dhe akademikëve”.
“Freedom House” thekson po ashtu se Vladimir Putin dhe Ilham Aliyev, presidenti i Azerbajxhanit i kanë siguruar mandatet e reja presidenciale, duke shtypur mediat e pavarura dhe të shoqërinë civile, si dhe persekutuar kundërshtarët e mirëfilltë politikë.
Rënia e demokracisë në SHBA
Raporti i bën një vlerësim të veçantë gjendjes së demokracisë në SHBA, në një kohë kur presidenti Donald Trump është në gjysmë të mandatit. “Fredom House” thotë se në Shtetet e Bashkuara ka pasur rënie të sundimit të ligjit që e ka vënë demokracinë amerikane në një nivel me Greqinë, Kroacinë dhe Mongolinë dhe larg demokracive si Gjermania dhe Britania.
“Derisa demokracia në SHBA mbetet e fuqishme, por nga standardet globale, ajo është dobësuar ndjeshëm gjatë tetë vjetëve të fundit nga sulmet e vazhdueshme të presidentit aktual mbi sundimin e ligjit, gazetarinë e bazuar në fakte dhe parimet dhe normat e tjera të demokracisë, të cilat kërcënojnë me rënie të mëtejshme”, thuhet në raport.
“Rreziku më i madh vjen nga fakti se demokracia amerikane nuk është pafundësisht e qëndrueshme, sidomos nëse një president tregon pak respekt për parimet e saj”, thotë Michael J. Abramowitz, president i “Freedom House”. “Ne kemi parë se si institucionet demokratike gradualisht po i dorëzohen presionit politik, si për shembull në Hungari, Turqi dhe Venezuelë. Vendet e tjera shohin se çfarë ndodh në SHBA dhe marrin shembull. Përkeqësimi i vazhdueshëm i demokracisë amerikane do të përshpejtojë rënien e demokracisë në mbarë botën”, thotë ai.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje