.png)
Të lexuara me zë të lartë në Gjykatë, fjalët ngjanin si rrëfim. “Gjykatësi le të shkojë në djall. Ne po gatuajmë të bardhë!”
Jo shumë kohë më parë, i pandehuri, Jeffery Williams, i këndonte këto tekste në skenë. Tani, këngët që i sollën famën dhe një çmim Grammy reperit të njohur si “Young Thug”, po përdoren kundër tij. Prokurorët në Atlanta akuzojnë se ndërmarrja muzikore etij, YSL, shkurtim për “Young Stoner Life” është njëkohësisht dhe një grup kriminal i dhunshëm. Ata thonë se Young Thug është “koka” dhe se tekstet e tij janë provat. Ëilliams mohon të gjitha llojet e aktiviteteve kriminale.
Gjyqi i cili nisi në janar mund të zgjasë disa muaj, përfshin disa të tjerë që kanë lidhje me YSL dhe po ashtu mbrojnë pafajësinë e vet, ndonëse disa janë shpallur fajtorë.
Tekstin e një kënge rep nuk mund ta marrësh kursesi si burim i besueshëm provash. Kjo po ndodh shumë shpesh në SHBA dhe Britani, sidomos ndaj artistëve të rinj me origjinë afro-amerikane. Deri më tani reperi Young Thug është profili më i lartë që po e përjeton, duke ngritur pikëpyetje për lirinë e të shprehurit, paragjykimin racial dhe përkatësinë e artit në një Gjykatë.
Gjyqi i parë i muzikës rep ka ndodhur në 1980-n, kur zhanri i ri i “gangsterëve” zaptoi rrugët e Amerikës. Kjo ishte ndryshe nga këngët hip-hop. Gangsterët këndonin për drogën, dhunën, shanin policinë.
Në fillim disa tekste të tilla u konsideruan si krim: 2 Live Creë, një grup repi, u gjykuan sipas ligjeve të turpshme atë kohë. Muzika u bë më e njohur, kështu që autoritetet gjetën një mënyrë tjetër për të stigmatizuar repin, thotë Erik Nielson, bashkëautor i “Rap on Trial”: duke përdorur tekstet si provë kundër artistëve të akuzuar për vepra të tjera, që zakonisht lidhen me drogën ose dhunën.
Numri i gjyqeve për tekstet e këngëve rep është rritur që nga vitet e fundit të 2000-shit, nxitur dhe nga rrjetet sociale. Reperët tani prekin një audiencë më të madhe online, por kështu ata i japin jovullnetarisht më shumë material autoriteteve.
Në SHBA dhe Britani, policia monitoron mediat sociale për tekste apo video muzikore që janë përdorur në gjyqe, më vonë. Të ishe pjesë e një grupi repi, ishte sikur të ishe pjesë e një grupi kriminal, thotë Jack Lerner profesor në Universitetin e Kalifornisë.
Ndërkohë, interneti ka afirmuar se e tërheq përdorimi i dhunës në muzikën rep. Artistët duhet të jenë sa më reale të jetë e mundur, thotë Loski, një rper britanik që bën muzikë drill, një zhanër që përdor tekste të rënda.
“Nëse këngët për ditët me diell do të ishin tërheqëse dhe do të sillnin të ardhura, reperët do t’i bënin ato”, thotë Mac Phipp, që jetoi 21 vite në burg për vrasje nga një gjyq me tekst kënge.
Atlanta, shtëpia e Young Thug dhe YSL, prodhon muzikë “trap”, një nënzhanër shumë i famshëm i viteve të fundit. Droga dhe krimi janë temat kryesore. “Unë i thash të gjuanin 100 herë, thotë në një këngë Young Yhug.
Ndërsa Atlanta u bë kryeqytet i hip-hop-it dhe ndërsa muzika e saj bëhej më e ashpër, dhuna e bandave rritet, thotë George Chidi, një gazetar lokal i krimit. Autoritetet mendojnë se reperët kanë nxitur mosmarrëveshje bandash, duke përfshirë midis ysl dhe një grupi rival të njohur si yfn, i kryesuar nga yfn Luçi, një tjetër reper i njohur.
Prokurorët thonë se tekstet e Young Thug përmendin krime reale që janë kryer nga grupet rivale kriminale; ai akuzohet për konspiracion për të kryer shantazh, së bashku me akuza të lidhura me armë dhe të tjera (të cilat ai i mohon të gjitha). Në një fjali ai thotë “Tick bëri një vjedhje”, mundësisht referuar një artisti tjetër në YSL që ishte arrestuar për vjedhje dhe u shpall fajtor së fundmi.
“Nëse ti vendos të pranosh krimet e tua në muzikë, unë do e përdor atë”- thotë Fani Willis, avokat në Fulton, ku përfshihet Atlanta. Ajo mendon se tekstet duhet të përdoren si çdo lloj tjetër prove dhe mendon se Young Thug ka kryer krime serioze.
Të tjerë kundërshtojnë, politikanë, përfshirëë, Stacey Abrams, kanë shprehur shqetësim për përdorimin e këtyre teksteve si prova në një gjyq. “Reperët janë narratorë”, thotë Drake, Coldpralu dhe artistë të tjerë në një letër të hapur drejtuar Gjykatës.
“Gjyqi ka për qëllim kriminalizimin e artit nga afro-amerikanët”.
Avokati i Young Thug thotë se tekstet nuk duhen përdorur në Gjykatë dhe se janë shkruar nga perspektiva e një personi joekzistent. Kjo është metodë e njohur në rep, metaforë dhe ekzagjerim. Por në Gjykatë duket se trillimet prezantohen si fakte, ose sikur i referohen krimeve reale.
Nuk ka forma të tjera arti që trajtohen në këtë mënyrë.
Një hetim i kohëve të fundit i Neë York Times gjeti vetëm katër raste amerikane që nga viti 1950, në të cilat lloje të tjera tekstesh apo trillimesh u regjistruan si prova të sulmit ose dhunës. Qindra raste kriminale përfshinin muzikën rep. Baladat e vrasjeve janë të zakonshme në muzikën country; yjet e vendit nuk janë gjykuar për ta. Pastaj përsëri, thotë Chidi – duke kujtuar një këngë të famshme kantri për një vrasje – “nuk kishte asnjë trup të pajetë në Reno për të ndjekur Johnny Cash-in”. Në të kundërt, “njerëzit në Atlanta u vranë”.
Juristët, të cilët mund të mos dinë shumë për repin, shpesh u thuhet pak për konventat e tij. Prokurorët mund të punësojnë “ekspertë” për të analizuar tekstet, zakonisht oficerë policie. Disa thuhet se përdorin Fjalorin Urban në internet ose Wikipedia për të përkthyer zhargon. Njëri i tha një jurie se “bredrin” do të thotë “bashkëpunëtor” në një bandë, kur zakonisht do të thotë thjesht “vëlla”, thotë Richard Bramwell nga Universiteti Loughborough, i cili ka mbrojtur reperët si dëshmitar ekspert në Britani.
Disa argumentojnë se edhe nëse tekstet i referohen krimeve reale, ato duhet të mbahen jashtë gjykatës. Termi “muzikë rap” mund të nxisë në vetvete paragjykime racore, duke paragjykuar juristët kundër të pandehurve dhe duke i çuar ata të keqinterpretojnë provat e tjera, thotë Lerner. Një studim i kohëve të fundit tregoi se njerëzit kishin më shumë gjasa t’i konsideronin tekstet si kërcënuese dhe të marra nga jeta, kur u thuhej se vinin nga repi dhe jo nga vendi. Nëse një rast është i fortë, thonë kritikët, faji mund të provohet pa përfshirë muzikën.
Avokatët, artistët dhe aktivistët kanë kërkuar kufizime në përdorimin e teksteve në gjyqe. Në vitin 2022, Kalifornia miratoi ligjin e parë të tillë, i cili kërkon që gjyqtarët të konsiderojnë nëse “shprehja krijuese” do të “injektonte paragjykime racore” dhe “paragjykime të panevojshme” përpara se ta pranonin atë si provë. Ai vlen për të gjitha format e artit, por u frymëzua nga repi. Në Nju Jork, një projekt-ligj i propozuar – i mbështetur nga Jay-Z, një yll i hip-hop-it – do të ndalonte tekstet e repit nga gjykata nëse ato nuk kanë lidhje faktike me rastin. Është hedhur një projektligj federal. Të tjerë besojnë se përdorimi më i madh i dëshmitarëve të vërtetë ekspertë do t’i bënte më të drejta gjyqet e reperëve amatorë.
Nielson së shpejti do ta kryejë atë shërbim për Young Thug. Në gjykatën në Atlanta, ai do të përpiqet të vendosë në kontekst linja të tilla si: “Unë kurrë nuk kam vrarë askënd, por kam pak punë me trupin e vdekur”.
Burimi:TheEconomist/Përshtati: Gazeta ‘SI’
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje