.png)
Gazeta Si – Lajmi se Finlanda do të braktisë neutralitetin e saj historik për t’u bashkuar me NATO-n (flitet për disa muaj për të zyrtarizuar anëtarësimin), rikthen në qendër të vëmendjes vendin skandinav që ka 1.340 kilometra kufi me Rusinë dhe kryeministren e saj 36-vjeçare social-demokrate, Sanna Marin, në detyrë që nga dhjetori 2019, më e reja në botë (në kohën e zgjedhjeve).
Nëse gjithçka shkon sipas planit, ajo do të mbahet mend jo vetëm si kryeministrja më e re ndonjëherë, por edhe pse qeveria e të cilës ka vendosur një ndryshim epokal në ekuilibrin e aleancave midis Lindjes dhe Perëndimit në Evropë.
Sepse nëse është e vërtetë që njoftimi është bërë nga presidenti i Republikës finlandeze, Sauli Niinisto, një politikan shumëvjeçar i vendit nordik dhe, sipas Kushtetutës, përgjegjës për politikën e jashtme të vendit, është qeveria e kryesuar nga Marin që çon projektin përpara: në ditët në vijim, Marin do të paraqesë një letër të bardhë mbi këtë temë në Parlament dhe më pas pritet një votim. Dhe skenarët politikë ndërkombëtarë që kanë ndryshuar pas agresionit rus ndaj Ukrainës, sugjerojnë një shumicë të madhe votash pro.
Kohët janë të shpejta, raporti i qeverisë do të mbërrijë në Kuvend deri në Pashkë, thonë nga Helsinki. Jo vetëm kaq, ministri i Jashtëm Pekka Haavisto shtoi se Suedia, e përfshirë në të njëjtin proces, mund të anëtarësohet në NATO në të njëjtën kohë me Finlandën.
Qeveria suedeze drejtohet gjithashtu nga një grua, Magdalena Andersson, gjithashtu një social-demokrate, e zgjedhur për herë të dytë në fund të vitit 2021.
Familja
E rritur në një familje të përbërë nga dy gra, Sanna Marin i ka hyrë politikës në moshë shumë të re dhe dega politiko-administrative është arsimimi i saj universitar dhe pasuniversitar.
Familja jetonte në kushte modeste ekonomike dhe për të paguar studimet, Marin punonte si nëpunëse: “Isha e para në familjen time që u diplomova”, tregon ajo më vonë.
Ajo drejtoi këshillin e qytetit të Tamperes, u bë nënkryetare e Partisë Socialdemokrate në vitin 2010, në moshën 25-vjeçare, u zgjodh deputete në vitin 2015, në moshën 30-vjeçare dhe në vitin 2019 u zgjodh Ministre e Transportit dhe Telekomunikacionit.
Në dhjetor të po këtij viti, ajo zgjidhet kryeministre. “Nuk kam menduar kurrë për moshën apo gjininë time, mendoj pse u futa në politikë dhe për gjërat që na bënë të fitonim mes votuesve. Kemi shumë punë për të bërë për të rindërtuar besimin”, iu përgjigj ajo atyre që e pyesnin se si do ta menaxhonte një detyrë kaq të rëndësishme në një moshë kaq të të re.
Dhe ndoshta ka arritur të katalizojë besimin, duke qenë se në vitin 2021, Finlanda fitoi renditjen e vendit më të lumtur në botë për të katërtin vit radhazi: Raporti Botëror i Lumturisë 2021, i sponsorizuar nga Kombet e Bashkuara, bazohet në sondazhet e atyre që marrin të dhëna të ndryshme si PBB, niveli i solidaritetit, liria individuale, shëndeti dhe niveli i korrupsionit.
Dasma dhe pandemia
Ndërsa përparoi me karrierën politike, Marin, në vitin 2018 u bë nënë e një fëmije që pati me partnerin e saj prej kohësh, Markus Räikkönen, një ish-futbollist: një dashuri e lindur në shkollë kur ata ishin 18 vjeç.
Në gusht 2020, Sanna dhe Markus martohen në një ceremoni të thjeshtë në rezidencën e kryeministrisë në Helsinki: “Jam e lumtur që mund të ndaj jetën time me njeriun që dua, – shkruan ajo në rrjetet sociale, duke postuar fotot. – Kemi parë dhe kemi jetuar shumë bashkë, kemi ndarë gëzime e hidhërime dhe kemi mbështetur njëri-tjetrin në vështirësi”.
Kur flet për një “stuhi”, Marin i referohet mbi të gjitha periudhës së vështirë të pandemisë. Një tragjedi kolektive, me të cilën iu desh të përballej pak ditë pas zgjedhjes së saj si kryeministre dhe të cilën me qeverinë e saj e përballoi që në fillim në një mënyrë krejt tjetër në krahasim me Suedinë fqinje.
Në fakt, ndërsa Stokholmi, në fazën e parë të infeksioneve kishte vendosur të mos kishte izolime dhe kufizime, duke u bërë në një kohë të shkurtër vendi me një shkallë shumë të lartë vdekjesh, Finlanda ndoqi shembullin e Italisë dhe Gjermanisë, duke mbyllur shkollat, vendosur kufizime dhe duke ndarë fonde për shëndetin dhe mirëqenien. Faktet kanë vërtetuar të drejtën e saj.
Javën e punës 4 ditore? Asgjë në fakt
Besimi prirje në linjën social-demokratike të vendeve nordike, ku vëmendja ndaj mirëqenies dhe cilësisë së jetës ka qenë gjithmonë një prioritet, një nga premtimet e para të kryeministres Sanna Marin, ishte dëshira për të rifilluar projektin për të reduktuar orët e punës në gjashtë (në Finlandë punojnë 30 orë në javë) dhe të reduktonte javën e punës në 4 ditë, duke e mbajtur pagën të pandryshuar: më shumë kohë për familjen dhe më shumë vende pune të disponueshme në treg janë arsyet e projektit me të cilin Marin ishte marrë tashmë si kryeministre.
Në të vërtetë, shpalljet e miratuara edhe në Twitter, nuk u pasuan me fatura konkrete. Pandemia dhe rritja pasuese e shpenzimeve publike, e kanë lënë në hije këtë ide. Ndoshta do të ketë ndikuar edhe përvoja e falimentimit të vendeve të tjera në këtë kuptim dhe fakti që nuk do të kishte qenë e lehtë të bindeshin partitë e tjera aleate rë qeverisë në kohën që kalonte.
Sulmet seksiste
Pas zgjedhjes së saj si kryeministre, në dhjetor 2019 dhe gjithashtu në muajt në vijim, shtypi ndërkombëtar u trajtua shpesh me Marin, jo gjithmonë në një mënyrë “politikisht korrekte”: të qenit një kryeministre e re dhe e bukur, duket se rishfaq shumë stereotipa, edhe në një vend “të evoluar” si Finlanda.
Ashtu si në atë kohë, në tetor 2020, kur e gjithë bota foli për polemikat sociale të ndezura nga një portret i saj në kopertinën e një reviste finlandeze, në të cilën ajo kishte veshur një xhaketë sportive të zezë, që konsiderohej shumë e ulët.
Polemika seksiste pati efektin pozitiv të nisjes së një kundër-fushate sociale në mbrojtje të kryeministres, #ImëithSanna, me qindra finlandezë që postuan një foto të tyre të veshur me një xhaketë si ajo e 36-vjeçares.
Një shembull edhe më i fundit? Pas samitit të fundit të BE-së në Versajë, pak ditë pas pushtimit rus të Ukrainës, shumë media vendase (dhe të huaja), gjetën kohën për t’u fokusuar në vështrimet mes presidentit francez Macron dhe kryeministres finlandeze: “Gjeni një grua që ju shikon si Sanna Marin dhe që shikon Emmanuel Macron!”, – ishte batutat që qarkulloi pas samitit.
Asgjë që mund të errësojë staturën e kësaj kryeministreje të re në prag të sfidës së saj më të madhe: të ndryshojë pozicionin e Finlandës në Evropë, duke mbajtur një pozicion të qartë ndaj fqinjit gjithnjë të rëndë, Bashkimit Sovjetik dje, Rusia e Putinit sot.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje